Richard Wagner
R. Wagner

Wagner facts:

naam:
Wagner, Richard

geboren: 22 mei, 1813, Leipzig (Duitsland)

overleden: 13 februari, 1883, Palermo (Italië)

job: componist, dirigent

privé: trouwt 2 keer (2e keer met Cosima Liszt, dochter van de componist, waar hij ook kinderen bij kreeg), en heeft ook nog en liefdesverhouding met Mathilde Wezendonck

werk: componeert hele grote opera's op verhalen uit de mythologie, schrijft belangrijke boeken over opera en drama

guiness boek: componeert de langste opera, Der Ring des Nibelungen - die duurt 16 uur!

strafblad: is 7 jaar lang uit Duitsland verbannen vanwege zijn politieke activiteiten (hij was tegen de keizer)

*****************************

Kortom........

Wagner is bekend om zijn opera's. Hij heeft grote opera's gecomponeerd, op verhalen uit de mythologie of oude legendes.

Eigenlijk zijn het geen opera's, want "opera" betekent "stukjes". De oude opera's waren dat ook: een stukje solozang, een stukje koor, een stukje tekst enz. Daar wilde Wagner nou juist vanaf: hij wilde dat de muziek alsmaar doorging. Hij is dus op een andere manier gaan componeren, en noemde dit "muziekdrama". Eigenlijk werd dit heel vroeger ook al gedaan, maar dat was toen helemaal uit de mode geraakt.

Wagner is de grote ontwikkelaar van het "leitmotif". Een leitmotif is een melodie die bij een bepaalde persoon in het verhaal hoort; als die persoon weer in beeld is, hoor je weer "zijn" of "haar" muziek. Dit word nu nog steeds in films gedaan!

Wagner is ook de uitvinder van het "Gesamtkunstwerk". Dat betekent dat de muziek, het verhaal en het spel niet los van elkaar kunnen staan.

Wagner heeft opera een hele nieuwe richting gegeven. Hij heeft een grote invloed gehad op de componisten na hem.


***********************

Wagner werd geboren op 22 mei 1813 in Leipzig. Toen hij een paar maanden oud was, stierf zijn (officiële) vader, die politiegriffier was. Zijn moeder hertrouwde toen met Ludwig Geyer, een man uit het theatermilieu van Dresden die waarschijnlijk toch al de echte vader van Richard was.

Wagner raakt zo geboeid door het werk van zijn stiefvader dat hij nog in zijn schooljaren zijn eerste drama schrijft (Leubald und Adelaide). In 1821 sterft ook Geyer, en de familie verhuist terug naar Leipzig, waar Richard viool-, piano- en contrapuntles krijgt. Zijn eerste werken zijn opera's: Die Hochzeit, Die Feen en Das Liebesverbot, en het is zijn droom een even groot dichter, regisseur, decorontwerper, als componist, dirigent, zanger en violist te worden.

Zijn eerste banen heeft hij in theaters (o.a. als koordirigent), in Würzburg, Magdeburg, Lauchstädt, Köningsbergen en Riga. Hij trouwt ondertussen met de operazangeres Minna Planer. In Riga schrijft hij zijn eerste belangrijke opera Rienzi. In 1843 wordt hij in Dresden operadirigent. Hij dirigeert zijn eigen opera's: Der fliegende Holländer, Tannhäuser en Lohengrin.
Tijdens de revolutie van 1849 keert Wagner zich openlijk tegen de regering en wordt verbannen. Hij vluchtt naar Zürich, en verblijft bij zijn toekomstige schoonvader Franz Liszt. Hier krijgt hij het idee om op het verhaal van de "Der Ring des Nibelungen" (een Germaanse legende) een operacyclus te componeren, en gespreid over een aantal jaren schrijft hij de vier delen: Das Rheingold, Die Walküre, Siegfried en Götterdämmerung. Deze cyclus duurt bij elkaar 16 uur!

Tijdens de zomer van 1855 wordt hij dirigent in Londen. Door de amnestie van 1860 mag hij eindelijk terugkeren naar Duitsland. Zijn financiële problemen vinden een onwaarschijnlijk gunstige oplossing: de koning van Beieren, Ludwig II (die een beetje vreemd was), biedt hem een onbeperkte gastvrijheid aan, en laat in Bayreuth het Festspielhaus bouwen. In 1870 trouwt Wagner met Cosima Liszt.

Tijdens een verblijf in Palermo componeert hij Parsifal. Wagner lijdt aan een hartvergroting en moet naar Italië om te rusten. Hij huurt het "Palazzo Vendramin" in Venetië, waar hij sterft op 13 februari 1883.

Samen met Verdi beheerste Wagner het negentiende-eeuwse operagebeuren. Terwijl Verdi de oude nummerstructuur behoudt, dat betekent dat de opera uit losse "nummers" of aria's bestaat, doorbreekt Wagner die met zijn grotendeels doorgecomponeerde opera's. Het zijn zoals gezegd Gesamtkunstwerke, waarbij alle kunsten in dienst staan van één idee. Het belcanto (zingen met ingewikkelde versieringen) en de mooi afgeronde en symmetrische melodieën worden vervangen door de Sprechmelodie (vertellend zingen), en harmonische spanningen worden opgelost door andere spanningsakkoorden (eigenlijk worden ze dus helemaal niet opgelost!), waardoor Wagner de afbraak van het traditionele tonaliteitsgevoel inluidt. Om een beetje lijn te krijgen in deze oneindige structuurloze massa, ontwierp hij het idee van de Leitmotive, die elk een eigen figuur of gedachte uitdrukken en ongewijzigd terugkomen wanneer de inhoud van het verhaal dit vraagt.
In Bayreuth leeft de Wagnertraditie onverminderd voort onder het waakzaam oog van zijn nageslacht.
Beluisteren
Wagner
De Stichting Educatieve Orkest Projecten

De Stichting Educatieve Orkest Projecten (SEOP) organiseert alle educatieve programma's van het RBO Sinfonia (Randstedelijk Begeleidings Orkest). Voor info over de SEOP, Meer informatie.

Over de KidSite....

De KidSite is bedoeld ter ondersteuning van onze diverse educatieve programma's. De pagina "Doe Dingen" heeft activiteiten voor kinderen, deze activiteiten kunnen zowel in een voorbereidend stadium als na het bezoeken van een concert gebruikt worden. Verder is er informatie over van alles en nog wat die bijvoorbeeld kan dienen als bron voor werkstukken. Maar het belangrijkste doel van de KidSite is het leggen van contact tussen het orkest en de kinderen: we hopen ze hiermee een blik te kunnen geven op de fantastische wereld van de klassieke muziek!

Inloggen  |